Lisanne Lentink

Bewust leven is hip. Dat kun je op een spirituele en gevoelsmatige manier doen, maar ook op een rationele en gecontroleerde manier. Zelfkennis door getallen. The quantified self. Via apps kun je bijhouden wat je hartslag is, wat de gemiddelde snelheid van je hardloopronde is of het aantal calorieën dat je binnenkrijgt en verbruikt. Ook om er achter te komen wat jouw slaapritme is en wat hierop van invloed is, hoef je allang niet meer naar een slaapkliniek; download gewoon een app!

Sinds begin maart gebruik ik de app Sleep as Android om mijn slaapkwaliteit te meten. Op het moment dat ik ga slapen start ik de app en leg de telefoon naast me op de matras. De volgende morgen kan ik zien hoeveel diepe slaap ik heb gehad en op welke momenten ik wakker was. Natuurlijk wordt ik ‘slim’ gewekt: de wekker staat ergens rond 7.30 uur met een marge van een kwartier (of half uur), zodat de wekker afgaat wanneer er meer beweging wordt gemeten en ik me in een lichte slaapfase bevindt. Alles voor een perfecte nachtrust. Nou ja, alles…

Al deze verkregen data is natuurlijk te gebruiken om je leefwijze te verbeteren. De app geeft aan wanneer het tijd is om naar bed te gaan en via een add-on ontvang je adviezen. Het advies aan mij is momenteel dat 23.04 uur het ideale slaaptijdstip is om het aantal uren diepe slaap te verbeteren, maar als ik mijn slaapbeoordeling wil verbeteren, dan zou ik om 23.40 uur in slaap moeten vallen. Een paar dagen geleden was het advies ook anders. Wat zijn deze adviezen je waard? Ik heb liever een gezellige avond, dan dat ik om half 11 al naar bed ga “omdat mijn app dat zegt”.

De uitbreiding van de app toont grafieken en zet bijvoorbeeld en aantal uren diepe slaap af tegen de beoordeling, die de gebruiker elke ochtend zelf geeft. Het liefste zou ik willen dat de app patronen zou ontdekken en een grafiek zou kunnen genereren van mijn gemiddelde nacht. En hoe interessant zou een koppeling met andere meet-apps zijn, waardoor de invloed van beweging en eten en drinken op nachtrust wordt geanalyseerd.

Een dergelijke slaapapp is natuurlijk niet zo geavanceerd als de apparatuur die slaaponderzoekers gebruiken. Een EEG voor thuis is nog niet voor een paar tientjes te bestellen via een webshop. De app kent nog meerdere problemen. Ik vraag me bijvoorbeeld af wat de invloed is van de persoon die naast je ligt te woelen op de vergaarde gegevens. Zou de grafiek er anders uitzien als deze bewegingen niet zouden worden opgepikt?

Vannacht heb ik mijn Android-telefoon en een iPhone naast elkaar op mijn matras gelegd om te kijken of er eenzelfde grafiek uit zou komen. De grafiek van de iPhone is beduidend overzichtelijker. Het is erg jammer dat Sleep as Android de lengte van het scherm gebruikt en niet de breedte. De iPhone-app lijkt hierdoor ook iets genuanceerder. De Android-app heeft echter wel wat functies die bij de app voor iPhone ontbreken, zoals de optie om automatisch de flight modus in te schakelen zodra je de slaapanalyse start om je ‘s nachts niet te storen met berichten en straling.

Kortom, het is erg leuk om de analyse van je eigen slaap te zien en bij te houden, maar of het ook nuttig is is nog maar de vraag. Om daadwerkelijke bewustwording én verandering te bewerkstelligen zullen de apps moeten verbeteren en is het noodzakelijk om maandenlang gegevens te verzamelen en goed bij te houden wanneer je alcohol hebt gedronken (en hoeveel) of cafeïne en wat je hebt gedaan in de uren voor je in slaap viel. De zelfkennis laat nog even op zich wachten, net zoals zinvolle adviezen die de app creëert.